Αν ασχολείστε ή γνωρίζετε καλά τη σύγχρονη ιστορία της χώρας μας ή αν κάνετε απλά μία έρευνα για τη Κατοχή, είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα πετύχετε το όνομα Άνω Βιάννος. Το μικρό αυτό χωριό που ανήκει στο νομό Ηρακλείου, είναι άρρηκτα συνδεδεμένο μ’ ένα από τα χειρότερα εγκλήματα πολέμου που διέπραξαν οι Ναζί στη χώρα μας: την ομαδική εκτέλεση τετρακοσίων περίπου αμάχων που έγινε το 1943 έμεινε γνωστή ως «η σφαγή τηςΒιάννου». Σχετικά με τη σφαγή έχουν γραφτεί και θρηνητικά τραγούδια όπως το παρακάτω, που είναι το πιο γνωστό:

300px-kreta-dorf-viannos
Διαβάτες σαν θα πάτε
στης Βιάννου τα χωριά
μνήματα μην πατάτε
μην πάρουνε φωτιά.
Τα μνήματα εκείνα
που τόσο λυπηρά
ετάφησαν αδέρφια
για την ελευθεριά.
Σκοτώσανε μανάδες
εσφάξανε παιδιά
των Γερμανών ο νόμος
αθώους δεν ψηφά.

Το παρελθόν της Βιάννου, πλέον έχει χάσει το Άνω από τ’ όνομα του, μπορεί να είναι ζοφερό, το παρόν του όμως είναι πολύ ενδιαφέρον. Πιστεύω λοιπόν πως ήρθε η ώρα ο κόσμος να μάθει περισσότερα για τον τόπο μου, πέρα από το γεγονός ότι υπήρξε το σκηνικό ενός μεγάλου κακού.

800px-Amiras-Memorial

Η Βιάννος σήμερα

Η Βιάννος σήμερα είναι ένα χωριό περίπου χιλίων μόνιμων κατοίκων, το οποίο είναι η έδρα του Καλλικρατικού Δήμου Βιάννου. Ανήκει στο Νομό Ηρακλείου και βρίσκεται μόλις 38 χιλιόμετρα μακριά από την Ιεράπετρα. Όπως είπα και πριν, μπορεί το χωριό ν’ αναφέρεται με τ’ όνομα Άνω Βιάννος σε κάποιους χάρτες, αλλά πλέον είναι γνωστό απλά σαν Βιάννος. Έτσι αναγράφεται και στις πινακίδες της τροχαίας.

Τα σημαντικότερα και γνωστότερα προϊόντα του χωριού είναι το λάδι, τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα χαρούπια. Το χωριό, σαν έδρα Δήμου που είναι, έχει Κέντρο Υγείας, τράπεζες, ΚΕΠ, ΚΑΠΗ, υποκαταστήματα του ΟΤΕ και της ΔΕΗ, νηπιαγωγείο, Δημοτικό Σχολείο, Γυμνάσιο και Λύκειο, ταβέρνες και ενοικιαζόμενα δωμάτια. Η Βιάννος είναι και η έδρα του ξακουστού στη Κρήτη πολιτιστικού συλλόγου “Ο Πατούχας”, ο οποίος ιδρύθηκε το 1957. Πατούχας είναι και τα’ όνομα τηςποδοσφαιρικής ομάδας του χωριού, η οποία παίζει στη Β΄ κατηγορία του Τοπικού Πρωταθλήματος.

church-viannos

Τι να δείτε στη Βιάννο

Στη Βιάννο υπάρχουν πολύ όμορφοι και ξεχωριστοί ναοί για να επισκεφθείτε. Ο ναός της Αγίας Πελαγίαςχρονολογείται στο 1360 και είναι γνωστός για τις πανέμορφες και καλά διατηρημένες τοιχογραφίες του. Η ημερομηνία κατασκευής του είναι γραμμένη στην επιγραφή της εισόδου του, κι έτσι δεν χωράνε αμφιβολίες για την ηλικία του. Ακόμη ένας αξιόλογος ναός, είναι κι αυτός του Αγίου Γεωργίου που χτίστηκε το 1401 και περιέχει τοιχογραφίες του ζωγράφου Ιωάννη Μουσούρου. Ο εν λόγω ναός οικοδομήθηκε με δαπάνες του Γεωργίου του Νταμορώ. Το όνομα Νταμορώ, έχει δοθεί και σ’ ένα ύψωμα που βρίσκεται στα βορειοδυτικά του χωριού.
Άλλοι ναοί που μπορείτε να επισκεφθείτε είναι ο ναός Μιχαήλ Αρχάγγελος, ο οποίο όμως λεχει κατεστραμμένες τοιχογραφίες και η Αγία Μαρίνα. Επίσης, στη περιοχή Πλάκα θα βρείτε και τον ναό του Αγίου Δημητρίου. Τέλος, ακόμη ένας ναός άξιος επίσκεψης, είναι κι αυτός της Αγίας Αικατερίνης.
H περιοχή της Βιάννου είναι γνωστή και για τις πολλές φυσικές τις ομορφιές, όπως το οροπέδιο του Ομαλού όπου είχε τα λημέρια του ο περίφημος Πατούχας κι αναφέρεται και στο τραγούδι «Πότε θα κάνει ξαστεριά;» που έγινε διάσημο από τον Νίκο Ξυλούρη. Λίγο έξω από το χωριό, ξεκινά και το φαράγγι Βιάννου- Αμιρά.
Από πολιτιστική άποψη,ξεχωρίζουν τα”Κονδυλάκεια”, που είναι τριήμερες πολιτιστικές εκδηλώσεις. Επίσης, κάθε χρόνο στις 14 Σεπτεμβρίου τελείται μνημόσυνο και επίσημη τελετή μνήμης των εκτελεσθέντων κατοίκων της Βιάννου και των γύρω χωριών από τους Ναζί.